Τετάρτη, 22 Ιουλίου 2015

Αυτός ο κόσμος που αλλάζει, με τρομάζει

Η Σοφία έλεγε κάποτε ότι δεν της αρέσουν οι αλλαγές των εποχών. Όχι επειδή αλλάζουν, αλλά επειδή είναι μεταβατικές περίοδοι.
Εμένα πάλι οι αγαπημένες μου εποχές είναι η άνοιξη και το φθινόπωρο. 
Είναι, λένε, εποχές μεταβατικές, περάσματα από το χειμώνα στο καλοκαίρι κι από εκεί πάλι στο χειμώνα. 
Αυτό, λένε, σημαίνει ότι μ' αρέσουν οι μεταβατικές περίοδοι, δηλαδή τα περάσματα. 
Περάσματα από τη θάλασσα στη βροχή κι από τη βροχή στο χιόνι. 
Από τις ώρες στο μπαλκόνι πάνω από τη θάλασσα, στις ώρες μέσα στο λεωφορείο.
Από τη μια κατάσταση στην άλλη, από τη μια φάση της ζωής στην άλλη. 
Κι ακόμη, από τον έναν άνθρωπο στον άλλο. 
Αυτό είναι, λένε, οι μεταβατικές περίοδοι. Και μου αρέσουν λένε. Λένε.

"Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν", αλλά μόνο όταν τη θες την αλλαγή. 
Όταν η αλλαγή είναι ανάσα δεν έρχεται ποτέ. 
Καμουφλάρεται πίσω από τις σταθερές, τις απαράβατες αυτές σταθερές, χωρίς τις οποίες αλίμονό μας. 
Θα χαθούμε, θα καταστραφούμε, δε θα ξέρουμε πού να πάμε, δε θα ξέρουμε πού πάμε και γι αυτό ας κάτσουμε καλύτερα εδώ που ξέρουμε τι γίνεται και πώς. 
Πού να τρέχουμε τώρα στο άγνωστο, δεν έχουμε καν ελπίδα. 
Τι τη ζητάς την αλλαγή; Όποτε ήρθε με πομπές και με παράτες σε κακό μας έβγαλε. 
Άσε, δεν τη θες την αλλαγή, πού να τρέχεις τώρα; 
Άσε. Κάτσε εδώ που τα ξέρεις. Άσε. Κάτσε.
Αυτά όταν τη θες την αλλαγή.

Ο νόμος, όμως, του Μέρφι είναι σχεδόν απαράβατος. Γιατί, ειδικά όταν αναζητάς τη σταθερότητα, περνούν από πάνω σου τρεις ανεμοστρόβιλοι, τέσσερα τσουνάμι και κάνα-δυο καταιγίδες και, εκεί που το μόνο που αναζητούσες ήταν, επιτέλους, να κάτσεις κάπου ήσυχα και σταθερά, σε παίρνει και σε σηκώνει. 
Και προσγειώνεσαι στο πουθενά, μισοπνιγμένος, μισοζαλισμένος, αλλά, εντάξει, θα πατήσεις, θα ξανασυνηθίσεις, θα βρεις καινούριες σταθερές και θα συνεχίσεις. 
Εξάλλου, σ' αυτήν την περίπτωση δεν είναι στο χέρι σου να κάνεις τίποτα άλλο πέρα από το να φωνάξεις στο σύμπαν "Έτσι είσαι; Θα σου δείξω εγώ!", κι έτσι επιβιώνεις και περνάς και καλά. 
Μία σου και μία του. 
Όχι, το πρόβλημα δεν είναι αυτές οι περιπτώσεις.

Οι αλλαγές δεν είναι ούτε καλές ούτε κακές. 
Ή, μάλλον, μπορεί να είναι καλές μπορεί να είναι και κακές. 
Ορισμένες από αυτές όμως είναι τρομακτικές.
Και οι τρομακτικές αλλαγές είναι αυτές οι ύπουλες, που δεν τις παίρνεις χαμπάρι πριν γίνει το κακό. Που τις καταλαβαίνεις όταν μια φορά κοιτάζεις τυχαία πίσω και αναφωνείς: "Μα πότε έγινε αυτό;!" ή όταν η μεσόκοπη οικογενειακή φίλη σε σταματήσει έκπληκτη με την ενθουσιώδη φράση-σημαία "Καλέ! Πώς άλλαξες έτσι;!". 
Κι ακόμα χειρότερο είναι όταν τη φράση-σημαία την πεις εσύ ο ίδιος στον καθρέφτη σου. 

"Πώς άλλαξα εγώ έτσι;" Ρωτάς το είδωλό σου. "Πέρσυ τέτοια εποχή -μα τι λέω; πριν από ένα μήνα ήταν- ήμουν άλλος άνθρωπος. Αυτό εγώ δεν θα το έκανα ποτέ, Εκείνο εγώ δε θα το έλεγα ποτέ και τούτο' δω δε θα μου πέρναγε ούτε καν από το μυαλό."
Και απαιτείς εξηγήσεις από το είδωλο. Γιατί αλλιώς το θυμόσουν εσύ την τελευταία φορά που το είδες. "Καλέ: Πώς άλλαξες έτσι;!". Κι απευθύνεσαι σε σένα τον ίδιο.

Και το είδωλο τι; 
Στην καλύτερη περίπτωση να σου σηκώσει αδιάφορα τους ώμους: "Έτσι πάει. Πότε επιτέλους θα το μάθεις ότι με τις εμπειρίες που κυνηγάς αλλάζεις;" 
Στη χειρότερη περίπτωση θα σου σηκώσει ειρωνικά το φρύδι: "Τι εννοείς αλλαγή; Πού την είδες την αλλαγή; Δεν πάχυνα, δεν αδυνάτισα, δε μαύρισα, δεν έχω μελανιές. Πού την είδες την αλλαγή;" απαιτεί να μάθει το είδωλο. 
Κι όμως η αλλαγή είναι εκεί. Τη βλέπεις καλά. Έχει συντελεστεί. 
Αλλά δεν μπορείς να προσδιορίσεις πότε. 
Δεν έχεις καταλάβει πού.
Δεν έχεις ιδέα τι ήταν αυτό που σου προκάλεσε αυτό το γεμάτο κενό από την καρδιά ως το στομάχι και που άλλοτε το αγνοείς κι άλλοτε σε κάνει να θες να σκάσεις, μπας και σκάσει κι αυτό.
Δεν ξες καν τι είναι αυτό που άλλαξε. 
"Δεν ξέρω τι θέλω και δε θα ησυχάσω μέχρι να το αποκτήσω" δηλώνεις κατηγορηματικά στο είδωλο και το ακούς που γελάει σαρκαστικά.

Κι αυτές οι αλλαγές είναι οι πιο ύπουλες από όλες. 
Και οι πιο τρομακτικές. 
Ειδικά όταν έρχονται σαν ένα κερασάκι στην τούρτα ενός κόσμου που χάνει κάθε μέρα τις σταθερές του.
Ενός κόσμου που το σήμερά του είναι ήδη γεγονός ιστορικό και δεν προλαβαίνεις να δεις, δεν προλαβαίνεις να καταλάβεις. Και δε χρειάζεται, γιατί μέχρι να δεις και να πάρεις χαμπάρι η αλλαγή σε έχει ήδη ξεπεράσει και τώρα κάτι άλλο είναι αυτό που ισχύει.
Βάλτο τώρα όλο αυτό μαζί μ' εκείνο το γεμάτο κενό.
Γιατί, αυτός ο κόσμος που αλλάζει δε σου μοιάζει. Αυτός όμως ο κόσμος που αλλάζει με τρομάζει.
Ιδιαίτερα, δε, το γεγονός ότι "οι δρόμοι δεν υπάρχουν φορές που γυρίζουν ξανά προς τις ίδιες χαρές".
Ό,τι έχασες, έχασες. Κι αν στην πορεία κατάφερες και κάτι να κερδίσεις, τότε τόσο το καλύτερο για σένα.
Το πρόβλημα όμως για σένα και για εκείνο το είδωλο που σε κοιτάει ειρωνικά έχοντας τα χέρια στη μέση και χωρίς καμία διάθεση να βοηθήσει, είναι το πώς θα διατηρήσεις όσα σαν άμμος σου φεύγουν από τα χέρια μαζί με την αλλαγή, μαζί με τον χρόνο. Μαζί με τον χρόνο, άρα μαζί με την αλλαγή. Μαζί με την αλλαγή, άρα μαζί με τον χρόνο.

Τρίτη, 14 Ιουλίου 2015

Κι όμως, επιμένω να ονειρεύομαι.

      Πολλοί λένε ότι "μπορούν να μας τα πάρουν όλα εκτός από τα όνειρά μας".

Ψεμμα.

      Το πρώτο που μας παίρνουν είναι τα όνειρά μας, αλλά και κάτι παραπάνω από αυτά. Την ικανότητα να ονειρευόμαστε. Και όταν δεν μπορείς πια να ονειρευτείς, όταν είσαι μόνο ένα έρμαιο στα χέρια της πραγματικότητας, χωρίς να έχεις προς τα πού να πας, χωρίς ένα καταφύγιο, μεταορφώνεσαι.
Μεταμορφώνεσαι σε μια γκρίζα φιγούρα που περιφέρεται μέσα στην πόλη. Περπατάς άνευρα, είσαι άλλη μια έκφραση απελπισίας μέσα στο λεωφορείο. Πας στο ΑΤΜ, στοκάρεις μακαρόνια από το σούπερ μάρκετ, ανησυχείς για ένα άυριο που δε σου λέει τίποτα, που δε θες καν να το ζήσεις.

        Το πρώτο που μας παίρνουν είναι τα όνειρά μας. Τα πιάνουν με τα βρώμικα χέρια τους και τα ζουλάνε. Τα ζουλάνε τόσο όσο να χωρέσουν εκεί που "πρέπει". Κι ό,τι περισσεύει είναι ουτοπία, απραγματοποίητες ανοησίες.
"Τι είναι αυτά που λες παιδάκι μου; Σε τέτοιες εποχές; Σκέψου λογικά. Δε γίνονται τέτοια πράγματα."
Όταν όλα πρέπει να χωρέσουν σε αριθμούς και χρονοδιαγράμματα, σε προσεκτικά τετραγωνισμένες θέσεις και ευθείες λογικές γραμμές, πού να βρεθεί χώρος για όνειρα;
Όταν οι ειδήσεις που παράγονται είναι περισσότερες απ'όσες μπορεί ένας άνθρωπος να καταναλώσει, πού να βρέθει χρόνος για ονειροπόληση;
Όταν η ζωή σου αλλάζει από τη μια ώρα στην άλλη, πού να βρεις ελπίδα για να την κάνεις όνειρο;

          Το πρώτο που μας παίρνουν είναι τα όνειρά μας. Αλλά τι να τα κάνεις τα όνειρα; Δεν τρώγονται, δεν ανταλλάσσονται, δεν πουλιούνται. Άχρηστα είναι.
Ίσα ίσα, σου τρώνε τον χρόνο σου. Σε κάνουν να ξεστρατίζεις, να πηγαίνεις κάπου αλλού, όχι εκεί που "πρέπει". Και τι είναι αυτό που πρέπει; Α ναι, να πηγαίνεις ΑΤΜ-σούπερ μάρκετ-σπίτι-τηλεόραση. Μηχανικά Χωρίς να σκέφτεσαι και χωρίς να ρωτάς.

           Το πρώτο που μας παίρνουν είναι τα όνειρά μας.
"Σε πολυεθνικό μονόδρομο το μέλλον μου δώσαν αντιπαροχή" έγραψε κάποτε ο Οδυσσέας Ιωάννου. Το μέλλον μου, δηλαδή τα όνειρά μου. Τα όνειρά μου, άρα το μέλλον μου.
"Στο μυαλό είναι ο στόχος, το νού σου, ε;". Κατερίνα Γώγου.
Το μυαλό άρα τα όνειρά μου. Τα όνειρα, δηλαδή το μυαλό μου.

        Το πρώτο που μας παίρνουν είναι τα όνειρά μας. Απλούστατα γιατί στο μεταξύ ξεχάσαμε να φτιάχνουμε καινούρια. Κάναμε την πραγματικότητα νούμερα και την ισοσκελίσαμε με τα όνειρά μας για το αύριο. Ο χρόνος είναι χρήμα και το χρήμα αυτοσκοπός, δε χωράει τίποτα άλλο.
Κι αν τολμήσεις να πεις κάτι άλλο, αν τολμήσεις να χτίσεις μια άλλη πραγματικότητα, αν τολμήσεις να ανακοινώσεις πως "εγώ θα προσπαθήσω και, θα δεις, μια μέρα θα το κάνω!", είσαι αφελής. Έχεις άγνοια κινδύνου, δεν έχεις υπολογίσει τις συνέπειες. Και δος του ΑΤΜ-σούπερ μάρκετ-σπίτι-τηλεόραση.

Όχι. Δεν τα παίρνουν όλα. Παίρνουν όμως πρώτα απ'όλα τα όνειρά μου και "μου τα κάνουν λιώμα. Απ'το πόδι με τραβάν βαθειά μέσα στο χώμα".
Όμως ο ήλιος θα ξαναβγεί από την ανατολή και η θάλασσα θα χτυπάει για πάντα στους βράχους. Εγώ όμως θα έχω ξεχάσει πώς να ονειρεύομαι.
Όχι, όσο ο ήλιος θα συνεχίσει να ξαναβγαίνει από την ανατολή και η θάλασσα να χτυπάει τους βράχους, θα ξέρω ότι θα είμαστε εδώ.
Όχι για να πηγαίνουμε ΑΤΜ-σούπερ μάρκετ-σπίτι-τηλεόραση.

Το πρώτο που μας παίρνουν είναι τα όνειρά μας. Εγώ όμως δε θα τους τα παραδώσω, ούτε τα όνειρα, ούτε το μέλλον μου.